FRUGI VENTA HOME  / DOSSIERS  / Voedselveiligheid

EFSA opinie: Salmonella en norovirussen op bessen (zachtfruit)

 

Juni 2014 - In de tweede wetenschappelijke opinie van de EFSA over pathogenen op plantaardige producten zijn de belangrijkste besmettingsroutes voor Salmonella en Norovirussen in de gehele keten van bessen in kaart gebracht. Bevroren zachtfruit is vanuit epidemiologisch onderzoek meerdere keren aangewezen als bron voor een voedselvergiftig met Norovirussen.

Er zijn geen 100 procent effectieve methoden bekend om besmetting op product te corrigeren en inactiveren bijvoorbeeld door decontaminatie. NB In Nederland is het gebruik van een decontaminatiebehandeling niet toegestaan. Beheersmaatregelen zijn vooral gericht op het voorkomen van een besmetting met Salmonelle of Norovirussen. In de productieketen zijn de bekende besmettingsroutes benoemd zoals de productieomgeving, mest, vervuild irrigatiewater of vervuild water gebruikt voor verdunning gewasbeschermingsmiddelen, (kruis)besmetting vanuit personeel en besmetting van apparatuur tijdens of na de oogst.

Risicoinventarisatie per productlocatie
Zowel Salmonella als norovirussen kunnen gedurende een langere periode op zachtfruit infectieus blijven. De aanbevelingen zijn vooral gericht op het implementeren van goede beheersmaatregelen om besmetting zowel in productie als verwerking te voorkomen. In de teelt moet veel aandacht uitgaan naar goede agrarische praktijk waarbij per productielocatie een microbiologische risicoinventarisatie moet worden gemaakt. Bij de verdere verwerking zoals bevriezen en verpakken moet dit worden meegenomen in de HACCP systemen van de bedrijven. Uit het onderzoek bleek dat de beschikbare gegevens over de prevalentie van zowel Salmonella als norovirussen op bessen vanuit bijvoorbeeld monitoring (nationaal controleplannen) of wetenschappelijk onderzoek zeer beperkt zijn. De toegevoegde waarde van een microbiologisch criterium voor Salmonella op bessen kan niet worden onderbouwd op basis van de beschikbare data. Voor een hygiënecriterium voor de teelt m.b.t. Norovirussen in bessen is ook meer onderzoek noodzakelijk. Vanuit het oogpunt van volksgezondheid moet volgens de EFSA de priotiteit worden gelegd bij gegevens verzamelen t.b.v. de risicobeoordeling voor een microbiologisch criterium voor Norovirussen op bevroren frambozen en aardbeien.

Aanbevelingen
Aanbevelingen van EFSA zijn voornamelijk gericht op het verkrijgen van meer en betrouwbare monitoringsgegevens op zachtfruit van zowel Salmonella als Norovirussen ten behoeve van een betere risicobeoordeling.
Ten behoeve van verzamelen van data is het uitwerken van technische SO protocollen voor detectie van Norovirussen en kwanitificeren op bessen noodzakelijk. Dit geldt ook voor het bemonsteren, bewerken van het monster, detectielimit, betrouwbare kwantificering en interpretatie van de resultaten.
  1. Een assay ontwikkelen waarbij kan worden aangetoond dat het gedetecteerde norovirus op het levensmiddel of apparaat infectieus is.
  2. Meer onderzoek naar effectieve decontaminatietechnieken in het afdoden van pathogenen op vers zachtfruit maar ook op het bevroren zachtfruit.
  3. onderzoek naar mogelijke internalisatie van norovirussen tijdens de teeltperiode van de bessen.
  4. Zijn er alternatieve bacteriële of virale indicator organismen i.p.v. Norovirus beschikbaar om relevante microbiologische gevaren in de bessenteelt en de verwerking in kaart te brengen.
  5. Monitoren van prevalentie van Norovirussen in bessen tijdens teelt, verwerking om effectiviteit van beheersmaatregelen in de afzonderlijke productiestappen en/of verwerkingsproces aan te tonen.
  6. Verzamelen van data om te bepalen of het vaststellen van proceshygiënecriterium of een microbiologisch criterium voor Norovirussen zinvol is waarbij prioriteit moet worden gegeven aan data voor bevroren frambozen en aardbeien.

De Europese Commissie komt mogelijk op basis van deze opinie met concrete (wets)voorstellen of richtsnoeren. EFSA publicatie Salmonella en Norovirus in berries

 

Aanpassing tarieven en werkwijze NVWA

Januari 2014

Per 1 februari 2014 gaat de NVWA op last van de ministeries van VWS en EZ de werkwijze en retributies (nationale tarieven) voor inspecties en afhandeling van importzendingen fors aanpassen.

Medio december meldden wij u het voornemen van de NVWA om kosten te berekenen voor:
  • zendingenvallend onder verordening 669/2009 die niet tijdig werden aangemeld
  • geselecteerde zendingen die niet worden aangeboden
  • voor extra documentencontrole
  • benodigde overige na-inspecties (€ 392,52 per incident).

Bovendien worden de standaardtarieven fors verhoogd. Voor residuanalyse op groente en fruit is de voorgestelde verhoging 88% (€ 517,81 per zending).

Daarnaast wordt de planning voor inspecties, vallend onder het Nationaal Controle Plan, aangepast. Deze inspecties kennen geen tarief, maar aanpassing in de planning zal gevolgen kunnen hebben voor de logistieke doorstroming. Tenslotte is het voornemen per 1-1-2014 om drie vervolginspecties bij aangetroffen residuen in te stellen en hiervoor eveneens steeds 517,81 in rekening te brengen. In een onmiddellijk door het bedrijfsleven aangevraagd gesprek over deze voornemens bleek deze week geen enkele ruimte om gezamenlijk naar een oplossing toe te werken om te komen tot meer marktconforme tarieven voor 2014.

Het totaal overzicht aan tarieven treft u hier. Analoog aan eerdere oproepen vragen wij input om gedragen aanpassingen van deze wetgeving Op EU-niveau te bewerkstelligen.
 

Aanpassing tarieven en werkwijze NVWA

December 2013

Per 1 februari 2014 is de NVWA voornemens de werkwijze en retributies (tarieven) voor inspecties en afhandeling van zendingen vallend onder verordening 669/2009 fors aan te passen.

De aanpassingen hebben betrekking op invoering van tarieven voor momenteel nog niet in rekening gebrachte kosten ingeval dat zendingen niet tijdig worden aangemeld, geselecteerde zendingen niet worden aangeboden, extra documenten controle of andere na-inspecties nodig zijn (e 392,52 per incident). Bovendien worden de standaard tarieven fors verhoogd en vindt onderzoek plaats naar vermindering van het aantal inspectiepunten. Voor residuen analyse op groenten en fruit is de voorgestelde verhoging 88% (E 517,81 per zending). Daarnaast wordt de planning voor inspecties vallend onder het Nationaal Controle Plan aangepast. Deze inspecties kennen geen tarief maar aanpassing in de planning zal gevolgen kunnen hebben voor de logistieke doorstroming, tenslotte is het voornemen per 1-1-2014 om drie vervolginspecties bij aangetroffen residuen in te stellen en hiervoor eveneens steeds 517,81 in rekening te brengen. De komende weken zal zeker nog nader overleg plaatsvinden over deze bijzondere voornemens.

 

Voedselveiligheidbeleid vereist analysedata; kans voor de sector


08.08.13

Zeer frequent doet Frugi Venta een beroep op de beschikbare analyse data van FoodCompass over mogelijke aanwezigheid van residuen en contaminanten op groenten en fruit. Deze gebruiken we om de belangen van de sector optimaal te behartigen in Brussel. Veel leden laten zelf ook monster analyseren en hebben dus vergelijkbare data tot hun beschikking. Helaas is deze veelal kostbare data verder niet zonder meer voor ons / de sector toegankelijk. Een gemiste kans. Graag wijzen we u op de door FoodCompass opgestelde tekst om deze zeer relevante data anoniem aan de sector beschikbaar te kunnen stellen;


EWRS databank: groter = beter (Doet u al mee?)

Food Compass deelnemers hebben toegang tot de EWRS-databank met anonieme analysegegevens (www.ewrs.nl; inloggen vereist). De EWRS-databank biedt een schat aan informatie over residuen van gewasbeschermingsmiddelen in verse groenten en fruit afkomstig uit veel landen. Deze informatie kunt u benutten voor uw eigen risico-analyse, maar de gegevens zijn ook vaal cruciaal bij de ondersteuning van bijvoorbeeld lobby-werk in Brussel ten behoeve van de groenten en fruit sector. De database wordt gevuld met alle analyseresultaten van Food Compass en de NVWA. Daarnaast leveren bedrijven resultaten van eigen analyses aan, die uiteraard geanonimiseerd in de dataset worden opgenomen. Bedrijven doen steeds meer eigen monsternames, maar toch komt slechts een klein gedeelte van deze analyseresultaten in de EWRS-database terecht. Het gaat daarbij in totaal om vele duizenden monsters. Dat is bijzonder jammer, want hoe meer gegevens er in de database zitten, hoe waardevoller de informatiebron die de databank voor alle bedrijven is.

Nu blijkt het dat de meeste bedrijven helemaal geen bezwaar hebben tegen het delen van anonieme analyseresultaten, integendeel, bijna iedereen ziet hier het belang wel van in. Om het aanleveren van gegevens naar EWRS te vergemakkelijken heeft het Productschap Tuinbouw (opdrachtgever van EWRS) met het RIVM (beheerder van de EWRS databank) en met de laboratoria afspraken gemaakt over het automatisch doorsturen van gegevens direct door het lab. Alle Food Compass analyseresultaten worden al sinds enkele jaren door de labs automatisch naar het RIVM doorgestuurd waar ze in de EWRS-databank worden ingelezen. Diezelfde mogelijkheid bestaat voor de analyses die  u zelfstandig uitvoerd. Diverse bedrijven hebben aan hun laboratorium doorgegeven dat (al) hun analyseresultaten naar de EWRS-databank moeten worden doorgestuurd. De meeste bedrijven hebben dit echter (nog) niet gedaan. Voor de Nederlandse groente en fruitsector ligt hier dus een kans om een grotere en dus betere databank te krijgen!

Hoe doet u mee? Alle laboratoria gebruiken een formulier dat u moet invullen wanneer u een monster bij dat laboratorium wilt laten analyseren. Op dat formulier kunt u aangeven “analyseresultaten doorsturen naar de EWRS-databank”. Wanneer u dit nergens op het formulier kunt aanvinken, dan kunt u dit in ieder geval in het opmerkingenveld noteren. Bij sommige labs kunt u analyses aanvragen via een webformulier op de website. Ook dáár kunt u aangeven dat de analyseresultaten naar de EWRS-databank moeten worden doorgestuurd. Soms wordt de EWRS-databank door het lab aangeduid als ‘Food Compass databank’.

Wilt u dat al uw analyseresultaten naar de EWRS-databank worden doorgestuurd? Laat u dat dan aan uw laboratorium weten, maar brengt u ook Food Compass hiervan op de hoogte via
foodcompass@tuinbouw.nl. Wij kunnen dan een vinger aan de pols houden of alles goed is ingeregeld en de gegevens daadwerkelijk in de EWRS-databank terecht komen. Ook wanneer u die afspraak reeds met uw laboratorium heeft gemaakt, dan zouden wij daar graag van op de hoogte zijn.

Om objectiviteit van de gegevens te waarborgen is het niet de bedoeling dat achteraf (nadat de analyseresultaten bekend zijn) nog door het bedrijf besloten kan worden of de resultaten wel of niet doorgestuurd mogen worden.

 

Residuresultaten DDAC & BAC

Frugi Venta verzoekt bedrijven om, uiterlijk 19 februari 2013, hun meest recente residuresultaten (vanaf september 2012 – heden), waarbij verse groenten en fruit  zijn getest op DDAC en/of BAC, kenbaar te maken bij Food Compass (foodcompass@tuinbouw.nl).

De aangeleverde, anonieme informatie zal worden bediscussieerd en geëvalueerd door de ‘Standing committee on the food chain and animal health (SCoFCAH)’ van de Europese Commissie op 25-26 februari 2013. Dit wordt gedaan met het oog op vaststelling van een (tijdelijke) MRL en de richtlijnen voor de maatregelen die moeten worden genomen bij aanwezigheid van DDAC/BAC op verse producten.

Momenteel geldt slechts een tijdelijke limiet voor DDAC & BAC van 0,5 ppm op verse producten, en dus (nog) geen MRL die in een verordening is vastgelegd.
 

downloaden van een bestand ABAC_Guidelines.pdf openen/downloaden...

Aanpassing Bijlage 669/2009

Per 1 januari 2013 is de bijlage van verordening 669/2009 betreffende inspectie van hoog risico producten herzien middels Verordening 1235/2012.

Belangrijkste aanpassingen betreffen toevoeging van Munt uit Marokko met een controlefrequentie van 10% op pesticiden; bonen en erwten met peul uit Kenia (10%), diverse specerijen uit Vietnam (20%); watermeloen uit Brazilië (10% op salmonella) en bevroren aardbeien uit China (5% op norovirus en hepatitis A). De laatste 2 aanpassingen zijn ondanks protest uit Nederland en Denemarken waarbij beide landen aanvoeren dat dit incidenten betroffen en de Verordening daarvoor niet is bedoeld.

De Dominicaanse Republiek verlaagt de inspectiefrequenties bij bittermeloen en aubergines van 20% naar 10%. Egypte verwijdert perziken van de lijst. In Thailand neemt de controlefrequentie voor kousenband, aubergine en koolsoorten af van 50% naar 20%.

De NVWA streeft ernaar de doorlooptijden te minimaliseren. Bijvoorbeeld meloenen zullen eerst gescreend worden op Salmonella en binnen 3 werkdagen vrijvallen als de eerste test negatief is. Indien vervolgonderzoek noodzakelijk blijkt, is extra tijd nodig. Voor kwetsbare producten als peulen, wordt gestreefd naar een vergelijkbare behandeling als bij de aardbeien uit Egypte.

 

downloaden van een bestand 1235-2012.pdf openen/downloaden...

IFS 6 vanaf 1 juli 2012 officieel verplicht

14-2-2012- In februari 2011 is een tevredenheidsonderzoek uitgevoerd onder de eigenaren van de IFS standaard (Duitse, Franse en Italiaanse Retail organisaties) over de IFS norm. De reacties hierop zijn verwerkt in de nieuwe norm IFS Food versie 6. Op 23 januari jl. is deze norm verschenen en vanaf 1 juli 2012 wordt IFS Food versie 6 dan ook officieel verplicht.

Belangrijkste doelstellingen van de herziening van IFS versie 5 waren:
  • Toevoegen van alle ‘doctrines’ in de standaard;
  • Verwijderen overbodigheden;
  • Waar nodig verbeteren van de formulering van de eisen;
  • Voldoen aan de nieuwe GFSI (Global Food Safety Initiative) versie 6;
  • Verbeteren van regels voor het bepalen van de auditduur.
Het is een sterke wens van IFS om expertise te delen en gemeenschappelijke doelstellingen te bereiken om veilige en kwalitatief goede producten te vervaardigen. De nieuwe IFS Food versie 6 is herzien met volledige en actieve betrokkenheid van certificatie-instellingen, retailers, de industrie en alle werkgroepen wereldwijd.

De belangrijkste wijzigingen t.o.v. IFS 5 zijn:
  • De nieuwe IFS Food versie 6 is strenger in de beoordeling van niet geïmplementeerde of onvoldoende geïmplementeerde eisen. Eisen die nu worden beoordeeld met een “D”, wanneer zij geen gevaar opleveren voor de voedselveiligheid en/of geen inbreuk op de levensmiddelwetgeving inhouden, krijgen een score van 0 punten toegekend. In versie 6 wordt een malus (aftrek) van 20 punten toegepast;
  • Een IFS Integrity Program, om de prestaties van de certificatie-instellingen en auditoren te monitoren;
  • Naast voedselveiligheidseisen zijn er in IFS versie 6 ook meer kwaliteitseisen opgenomen zoals b.v. nutritionele analyses, meer eisen aan beheersing van gewicht, meer eisen aan de kwaliteit / kwantiteit van de informatie op de etikettering, etc;
  • Nieuwe criteria, die de toelating en bewaking van leveranciers van ingekochte producten en de processen voor de leveranciersbeoordeling toetsen;
  • Afkorting IFS staat nu voor International Featured Standard i.p.v. International Food Standard.

Uitleg nieuwe GLOBALGAP-regels groenten en fruit beschikbaar

24-11-2011  De uitleg van de nieuwe, aangescherpte regels van GLOBALG.A.P. voor groenten en fruit is vanaf vandaag beschikbaar. Op de website www.globalgap.nl staat de Nederlandse interpretatie van het certificatieschema GLOBALG.A.P. Integrated Farm Assurance (IFA) voor de groenten- en fruitsector, dat per 1 januari 2012 van kracht is.

In maart van dit jaar lanceerde GLOBALG.A.P. versie 4 van IFA. Vanaf 1 januari a.s. worden ondernemers op basis van de nieuwe eisen gecontroleerd en beoordeeld. Het interpretatiedocument zorgt ervoor dat er een eenduidige uitleg is van de certificatienorm voor de Nederlandse markt. De instellingen die certificeren voor GLOBALG.A.P. stelden het document gezamenlijk op, waarna de organisatie van GLOBALG.A.P. het goedkeurde. Het document is daarmee leidend voor de implementatie van versie 4 van GLOBALG.A.P. IFA door Nederlandse ondernemers.

Het document is te downloaden op www.globalgap.nl . Klik op ‘Standaarden’ en daarna op ‘Integrated Farm Assurance Version 4.0’. Daarna is het schema ‘Groenten & Fruit’ te kiezen. Onder ‘Guidelines and supporting documents’ staat het Nederlandse interpretatiedocument.

In Nederland is de Nationaal Technische Werkgroep GLOBALG.A.P. het aanspreekpunt voor de GLOBALG.A.P. organisatie. De werkgroep wisselt kennis en informatie uit tussen diverse belanghebbende partijen in de sector groenten en fruit. Daarnaast stelt de werkgroep adviezen en standpunten op namens de Nederlandse groenten- en fruitsector voor het technisch comité Groenten en Fruit van GLOBALGAP. Het Productschap Tuinbouw faciliteert de werkgroep.

Meer informatie: Daniëlle Vreedzaam, tel. 079 3470605, d.vreedzaam@tuinbouw.nl  of  www.tuinbouw.nl.

Residumonitoring eenvoudiger door Food Compass Portaal

AGF-handelsbedrijven kunnen zaken met betrekking tot residumonitoring zelf regelen op het nieuwe Food Compass Portaal. Alle Food Compass deelnemers krijgen de komende tijd gefaseerd toegang tot www.foodcompass.nl, het portaal dat het bestuur van Food Compass afgelopen week lanceerde. Q-Ray ontwikkelde de site, die met subsidie van het Productschap Tuinbouw tot stand is gekomen.

Een analyserapport in het Nederlands, Engels of Duits laten opstellen, met of zonder vermelding van Russische MRL's? De analyseresultaten van al uw Food Compass monsters in één overzicht bij elkaar? Het zijn voorbeelden van wat er kan met het Food Compass Portaal.

Food Compass zette in de afgelopen jaren een gedegen residumonitoringsysteem neer. Er is veel kennis ontwikkeld en gedeeld met de sector. Doorontwikkeling van Food Compass was nodig om de efficiëntie te vergroten en de service naar deelnemers te verbeteren. Het portaal automatiseert administratieve stromen van Food Compass. Deelnemers geven aanmeldingen en (adres)wijzigingen door via het portaal. Ook hoeft er minder informatie heen en weer gestuurd te worden tussen Food Compass, AQS (voor monstername) en de laboratoria. Die laboratoria vullen analyseresultaten in het portaal in en de handelsbedrijven krijgen automatisch bericht wanneer er nieuwe resultaten binnen zijn.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jerre de Blok van Food Compass, tel. 079 3470601 of e-mail foodcompass@tuinbouw.nl of u bezoekt de website www.foodcompass.nl.

 

Food Compass monitort voedselveiligheid

In de totale agf-keten, van teler tot consument, wordt voedselveiligheid steeds belangrijker. Frugi Venta was in 2003 de initiatiefnemer van Food Compass (Stichting Monitoring Voedingstuinbouw).

Food Compass
Food Compass zorgt landelijk voor een onafhankelijke, op risico-analyse gebaseerde uitvoering van residuonderzoek. Bedrijven die werken volgens de nieuwe Hygiënecode en in dat kader verplicht zijn residu-onderzoek uit te voeren, kunnen gebruikmaken van de diensten van Food Compass. Ook andere (handels)bedrijven, die in het kader van een eigen HACCP-plan residu-onderzoek laten uitvoeren, kunnen deelnemen.

Meer informatie: foodcompass@tuinbouw.nl of T (079) 347 06 01.

downloaden van een bestand FoodCompassFolder.pdf openen/downloaden...